Vadeli Altın İşlemleri

Vadeli Altın İşlemleriAltın yıllar boyunca değerini kaybetmeden ülkeleri ve insanları cezbetmiştir. Günümüzde altın yatırımı eski yöntemlere göre çok daha kazançlı ve güvenli bir şekilde yapılabilmektedir. Fiziki altın alım – satım işlemlerinin yanı sıra fiziki olmayan şekillerde altına yatırım yapmak yatırımcıların yaşadıkları muhafaza ve güvenlik sorunlarını ortadan kaldırmıştır. Aynı zamanda fiziki alım – satım işlemlerinin formalitelerine karşı da gelerek daha hızlı bir şekilde işlemler gerçekleştirilerek anlık alım – satım işlemleri yapılmaya başlanmış ve fiyat dalgalanmalarından en hızlı şekilde faydalanılarak kazanç elde edilmesi kolaylaştırılmıştır.

Günümüzde forex piyasasında yapılan altın işlemleri en kazançlı altın işlemleridir denebilir. Bunun birçok nedeni vardır ve en önemlisi, forex piyasasının küresel bir piyasa olmasıdır. Tüm dünya ile eş değer altın fiyatları üzerinden işlemler düşük alım – satım farkı ile kazançlı bir şekilde yapılabilmektedir. Ayrıca çift yönlü işlem yapılarak altının her fiyat hareketinden de kar sağlanabilmektedir. Yani altın fiyatları piyasada düşerken satış yönünde, yükselirken de alım yönünde işlem yapılarak kar elde edilmektedir. Forex piyasasında da fiziki alım – satım gerçekleşmemektedir ve yalnızca altın fiyatlarında meydana gelen dalgalanmalardan faydalanılmaktadır. Altının spot piyasada alınıp satılmasının yanında vadeli işlemleri de söz konusudur.

Vadeli yatırım işlemlerinin 3 temel amacı bulunmaktadır:

  • Riskten korunma amaçlı (hedging),
  • Spekülasyon amaçlı,
  • Arbitraj amaçlı.

Vadeli altın sözleşmeleri, altın sektöründe faaliyet gösteren firmalar ve elinde altın olan yatırımcıların altın fiyatlarında meydana gelen dalgalanmalardan olumsuz şekilde etkilenmelerini önleme amaçlı olarak yapılmaktadır. Vadeli işlemler, önceden belirlenen miktar ve özellikteki malın, emtianın veya herhangi bir sermaye piyasası aracının belirli bir vadede alımı ya da satımı yükümlülüğünü veren işlemlerdir. Bu işlemler için tarafların karşılıklı olarak anlaştıklarına dair de vadeli işlem sözleşmeleri imzalanmaktadır.

İlk Vadeli Altın İşlemleri

Vadeli altın sözleşmelerinin ilk örnekleri 1974 yılında New York Commodity Exchange (COMEX), Chicago Mercantile Exchange (CME) ve Chicago Board of Trade (CBOT) tarafından yapılmıştır. bu 3 önemli kurum farklı olan yatırım stratejilerini kısa süre içerisinde de tüm piyasalara kabul ettirmiştir. Altın fiyatlarının durgun bir seyir izlediği 1980’li yılların öncesinde vadeli altın işlemlerinin fazla dikkat çekmemesine rağmen, 1980’li yılların başlarında dünyanın en büyük ekonomileri olan ABD ve Japonya’da meydana gelen krizler sonrasında aşırı dalgalanma gösteren altın fiyatları sonrasında vadeli altın sözleşmelerinde ciddi işlem hacimlerine ulaşılmıştır.

Spot piyasalarda işlem yapan ve ani fiyat dalgalanmalarından beklenmedik bir şekilde zarar gören yatırımcılar ve spekülatörler, vadeli işlemlerin riskleri uzaklaştırdığını görerek büyük bir ilgi göstermeye başlamışlardır. İlk olarak Amerikan borsalarında yapılan vadeli altın işlemleri ilerleyen yıllarda Singapur ve Tokyo gibi denizaşırı ülkelerde de büyük bir ilgi görmeye başlamıştır.

Vadeli altın işlemlerinde, karşılığı ileriki bir tarihte ödenmek üzere yapılan alım – satım işlemleri günümüzde çeşitli piyasalarda yapılmaktadır. Ülkemizde bulunan İstanbul Altın Borsası ve Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası (VOB) vadeli işlemleri yaptırmaktadır. İstanbul Altın Borsası’nda vadeli altın işlemlerinin yanı sıra vadeli gümüş ve vadeli platin işlemleri de yapılmaktadır. VOB’da ise vadeli altın işlemlerinin yanı sıra vadeli buğday ve vadeli pamuk işlemleri yapılmaktadır.

İşlemlerin Özellikleri

Vadeli işlem yapılan piyasalarda işlemleri gerçekleştiren alıcı ve satıcılar tarafından düzenlenen kontratlar sonrasında belirli bir miktarda olan malın ve bu malın bedeli olan paranın ileriki bir tarihte karşılıklı olarak değiştirilmesi amaçlanmaktadır. Alım satım işlemleri esnasında isteyen kişinin istediği miktardaki malı alması veya satması mümkün değildir. Aynı zamanda istenilen fiyattan alım – satım teklifi vermek de mümkün olmamaktadır. Vadeli altın işlemlerinin yapıldığı piyasaların birçoğunda, değişik fiyat ve miktar uygulamalarının yaratacak olduğu sıkıntılar göz önünde bulundurularak belirli kurallar ve standartlar getirilmiştir.

Vadeli işlemlerde taraflar, alım – satım yapılan malın kendisine sahip olmamaktadır ve uzun veya kısa pozisyona girmektedirler. Daha açıklayıcı olarak vadeli altın işlemlerinde altına fiziki olarak sahip olmak şart değildir. Vadeli işlemlerin rahat bir şekilde gerçekleştirilebilmesi ve pozisyon değişikliklerinin kolayca yapılması nedeniyle, alım – satımı yapılan vadeli malın teslimatı dikkate alınmaz.

Vadenin son günü, malın tesliminin gerçekleşeceği gün ifade edilmektedir. Alım – satım yapan tarafların pozisyonlarına bağlı kalarak bazı durumlarda vade sonunda fiziki mal teslimatı gerçekleştirmesi de söz konusu olmaktadır. Vade dolumu öncesinde pozisyonunu kapatmayan kişi vade tarihinin sonunda, almış olduğu mal karşılığında mal tutarını ödemek, satmış olan ki de malı fiziki olarak teslim etmek zorundadır.

PaylaşShare on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn
Kategoriler: Altına Yatırım

2 yorum

  • Bilge dedi ki:

    Vadeli işlemler bu yıl bana mantıklı gelmeye başladı. Bilgi için teşekkürler

  • Sertap Çimen dedi ki:

    Oldukça başarılı bir yazı olmuş, 2013 boyunca altından zarar eden yatırımcı belkide vadeli işlemler sayesinde bu zarardan dönecektir…

Bir Cevap Yazın